สวัสดีครับ มาต่อเรื่องคอมตาบอดให้จบ
สำหรับคำถามนี้คนบางคนอาจจะรู้แล้ว แต่ก็ขอเขียนแปะไว้ด้วยสำหรับคนยังไม่รู้ละกันนะครับ

มาเริ่มด้วย Hardware (อุปกรณ์) กันก่อน
ด้านอุปกรณ์ คนตาบอดไม่ต้องการอะไรเป็นพิเศษครับ คีย์บอร์ดก็ใช้ปรกติ (ไม่ต้องใช้คีย์บอร์ดเบล) พวกเราจำปุ่มกันได้ครับ
จอ สำหรับคนตาบอดสนิทก็ไม่ต้องใช้ครับ (แต่คอมบางเครื่องมันไม่ยอม Boot ถ้าเราไม่เสียบจอ) ส่วนใหญ่เวลาเราใช้คอมเราก็จะปิดจอกันครับ (จอภาพนะครับ มันมีอีกจอ เดี๋ยวจะบอก) แต่ถ้าเป็น Low vision (มองเห็นเลือนลาง) จะใช้หรือไม่ก็ได้
Spec คอม ใช้แบบใหนก็ได้ครับ แต่ถ้าจะให้ใช้ลื่นๆ ควรมี Ram เยอะหน่อย ( 512 ก็เหลือเฟือครับ ไม่ต้องถึงขั้นเทพ) เพราะคนตาบอดต้องใช้ Software จำพวก Screen reader อยู่ตลอดเวลา ซึ่งค่อนค่างกิน Ram
เมาส์ มีหรือไม่ก็ได้ (ไม่แน่ใจว่าไม่เสียบเมาส์คอมจะยอม Boot หรือปล่าว)
ลำโพง อันนี้แหละครับ ส่วนสำคัญ จำเป็นต้องมีอย่างยิ่ง (หรืออาจใช้หูฟังแทนได้ตามความชอบ) คนตาบอดเราต้องใช้เสียงในการเล่นคอมครับ เพราะทุกๆอย่างจะอ่านออกมาเป็นเสียงหมดเลย
Braille display อุปกรณ์พิเศษของคนตาบอด ใช้แสดงตัวหนังสือบนหน้าจอเป็นเบล ไม่ค่อยจำเป็นเพราะเราฟังเสียงกันอยู่แล้ว และราคาค่อนค่างแพง (มากๆ) และผมยังไม่รู้ว่ามันมีประโยชน์ด้านใหน
จะสังเกตุว่า อุปกรณ์ส่วนใหญ่ก็คอมปรกติเรานี่เอง คอมของคนตาบอดก็เหมือนกับคอมปรกตินี่แหละครับ เราจะไปเน้นกันที่ Software

Software (โปรแกรม) คนตาบอดเราจำเป็นต้องใช้โปรแกรมอ่านหน้าจอ (Screen reader) โปรแกรมอ่านหน้าจอจะอ่านทุกอย่างบนหน้าจอออกมาเป็นเสียงสังเคราะ (เสียงที่โปรแกรมสร้างขึ้น ให้คล้ายเสียงคน)
ทั้งตัวหนังสือที่เราพิมพ์ เว็ป เอกสารต่างๆ ตำแหน่งที่เคอร์เซอร์อยู่ ทุกๆอย่างที่เป็นตัวหนังสือ
คนตาบอดในประเทศไทยส่วนมากใช้โปรแกรม 3 ตัวในการใช้คอม ดังนี้
Jaws for windows เป็นโปรแกรมอ่านหน้าจอ (Screen reader)ของบริษัท FreedomScientific จะประมวลผลหน้าจอ ว่าตรงนี้มีอะไร มีตัวหนังสืออะไร แล้วส่งข้อมูลไปให้ Synthesizer (ตัวสร้างเสียงสังเคราะ)
โปรแกรม Jaws เองมี Synthesizer ของตัวเองคือ Eloquence เป็นเสียงผู้ชาย
อ่านออกเสียงภาษาอังกฤษดี สามารถอ่านภาษาอื่นๆในแถบ Euro ได้ แต่อ่านภาษาไทยไม่ได้
Microsoft Text to speech (SAPPY 5) เป็น Synthesizer ของ Microsoft ตอนแรกจะมาพร้อมเสียง Marry (เสียงผู้หญิง) กับ Mike (เสียงผู้ชาย) อ่านภาษาอังกฤษพอใช้
สามารถหาเสียงเพิ่มได้คุณภาพก็ตามแต่คนผลิตแต่ส่วนใหญ่ต้องจ่ายตัง แต่ตัว SAPPY5 (และเสียง Marry กับ Mike)จะเป็นของฟรี ใช้ร่วมกับ Screen reader หรือโปรแกรมอื่นๆที่ต้องการใช้เสียง
ในกรณีนี้ เราจะใช้ร่วมกับโปรแกรม ตาทิพย์
PPA ตาทิพย์ เป็น Synthesizer ของคนไทย ใช้อ่านออกเสียงภาษาไทยได้ดี แม้ว่าจะมีมั่วบ้าง แต่อ่านภาษาอังกฤษค่อนค่างแย่ จึงต้องใช้ร่วมกับ SAPPY5 เพื่อให้อ่านภาษาอังกฤษดีขึ้น โดยตรงใหนเป็นภาษาไทยก็จะใช้ตาทิพย์อ่าน แต่ถ้าเป็นภาษาอังกฤษก็จะใช้ SAPPY5 อ่าน

รู้จักอุปกรณ์และโปรแกรมของคนตาบอดแล้ว ทีนี้ คนตาบอดทำอะไรได้บ้างล่ะ?
คนตาบอดสามารถทำได้หลายอย่างครับ เช่น
เล่นคอม
ทำงาน (Word ,Excel ,Notepad ,และอื่นๆ)
ดูหนัง ฟังเพลง (Power DVD ,Winamp ,K-lite ,Windows media player)
ตัดต่อเสียง แต่งเพลง (Sound forge ,Sona cakewalk)
สนทนา แช๊ท (MSN ,Skype ,Out look ,และอื่นๆ)
และโปรแกรม Utility อีกมากมาย
โดยอาศัย Shotcut เป็นคำสั่งลัดที่ใช้คีย์บอร์ดแทนเมาส์ เช่น คำสั่งใน Word (คนตาดีใช้ได้นะครับ)

Create a new document control + N
Open an existing document control + O
Save a document control + S
Print a document control + P
Undo the last edit command control + Z
Repeat the last edit command control + Y
Cut the selected text to the clipboard control + X
Copy the selected text to the clipboard control + C
Paste text from the clipboard into a document control + V
Select the entire document control + A
Search for specific words or phrases control + F
Find and replace specific words or phrases control + H
Go to a specific line paragraph or page control + G
Center text control + E
Left justify text control + L
Right justify text control + R
Justify text control + J
Change the point size of the font control + shift + P
Change the font face control + shift + F
Delete the current word control + delete
Delete the previous word control + backspace
Bold text control + B
Italicize text control + I
Underline text control + U
Insert a hyperlink control + K
Check spelling or grammar F7
Name and save a document F12

หรือเป็น Shotcut พิเศษใช้กับโปรแกรมอ่านหน้าจอ ในการสั่งให้โปรแกรมทำสิ่งต่างๆ เช่นอ่าน Title bar สั่งให้ไปที่ Addess bar เป็นต้น
อย่างเช่น ใน Internet explorer

Insert+A อ่าน Addess bar
Insert+F7 แสดงรายชื่อ Link ทั้งหมดในหน้านั้น
Inswert+F6 แสดงหัวเรื่องทั้งหมด
Insert+F5 แสดงช่องกรอกข้อมูลทั้งหมด
Insert+T อ่าน Title bar
Insert+End อ่าน Status bar
U ไปที่ Un visited link ต่อไป
H ไปที่หัวเรื่องต่อไป
F ไปที่ช่องกรอกข้อมูลต่อไป
และอีกมากมาย

ดังนั้นคนตาบอดจึงต้องจำ Shotcut เยอะสักหน่อยเพื่อความสะดวกและรวดเร็วในการเล่นคอม
นอกจากนี้โดยถ้าเป็นโปรแกรมที่สำคัญๆ อย่าง Word ,Excel ,MSN ทางผู้ผลิตโปรแกรมอ่านหน้าจอจะทำ Scrip มาให้ ทำให้สามารถใช้โปรแกรมเหล่านั้นได้อย่างเต็มที่ หรือเราอาจทำ Scrip เองก็ได้ แต่ยากมาก เหมือนการเขียนโปรแกรมเลย

โปรแกรมอ่านอะไร
อ่านทุกอย่างที่เป็นตัวหนังสือครับ แล้วก็อ่านสถานะหรือรายละเอียดของตัวหนังสือตรงนั้น
เช่น เวลาเล่นเว็บ ถ้าเป็นตัวหนังสือธรรมดามันก็อ่านปรกติ แต่สมมุดเป็น Link ชื่อว่า คลิกที่นี่ แทนที่โปรแกรมจะอ่านว่า คลิกที่นี่ เฉยๆ โปรแกรมจะอ่านว่า Link คลิกที่นี่ ให้เรารู้ว่านี่เป็น Link สามารถกด Enter เข้าไปได้
สิ่งที่ Jaws อ่านไม่ได้คือ รูป Jaws จะอ่าน ALT Tag ของรูปแทน (ALT Tag คือคำอธิบายรูป เป็น Tag ในภาษา HTML) แต่ส่วนใหญ่คนจะไม่ใส่ ALT Tag กัน Jaws ก็จะอ่านชื่อรูป
แต่บางทีคนก็ชอบตั้งชื่อรูปแบบ Image_01.Jpg อันนี้ผมก็จนปัญญาที่จะเดาว่ามันคือรูปอะไร
อันนี้ยังไม่เท่าไหร่ แต่บางเว็บทำรูปเป็น Link เช่นทำรูปบ้านแทน Home หรือทำตัวหนังสือสวยๆใส่รูป แล้วทำเป็น Link แล้วไม่ใส่ ALT Tag แถมชื่อรูปบางทีเป็นอย่าง Menu_01.Jpg อันนี้ก็เป็นปัญหาสำหรับผมนิดหน่อยที่ต้องกดดูทีละอันว่าเป็นเมนูอะไร
แล้วค่อยมาตั้งในโปรแกรมผมว่า เว็ปนี้ รูปภาพชื่อ Menu_01.JpG คือเมนูอะไร
อีกอย่างที่อ่านไม่ได้ คือ Flash ถึงแม้ทางผู้ผลิตจะพยายามทำให้อ่านได้แล้วนิดหน่อยแล้วก็ตาม แต่ก็ไม่ค่อยมีผลเท่าไหร่ อันนี้ผมก็จนปัญญานะครับ

ดังทั้งหมดค่างบน คนตาบอดจะไม่มีปัญหากับการใช้คอมปรกติเลยครับ และสามารถใช้งานทุกอย่างได้เหมือนคนปรกติ
จะติดอยู่ตรงโปรแกรมที่สวยเกินไป กับโปรแกรมที่เป็นรูปภาพ กับรูปภาพตามเว็ป ซึ่งอย่างหลังนี้ยังไม่ค่อยเป็นปัญหาเท่าไหร่ ส่วน 2 อันแรกอันนี้ก็ช่วยไม่ได้อะครับ^^

เอาละครับ จบ Seeri นี้สะที จะได้เอาอย่างอื่นมาลงและ
สวัสดีครับ